Rzadkie rasy małych psów. Poznaj 10 wyjątkowych ras, które zmieszczą się do małego mieszkania
Małe psy kojarzą się przede wszystkim z yorkshire terrierem, maltańczykiem, chihuahua albo pomeranianem. W świecie kynologii istnieje jednak znacznie więcej niewielkich czworonogów, o których większość przyszłych opiekunów nigdy nie słyszała. Rzadkie małe rasy psów mogą zachwycać oryginalnym wyglądem, ciekawą historią i nietypowym charakterem.
Wśród mało popularnych ras znajdują się zarówno spokojne psy do towarzystwa, jak i energiczne teriery, niewielkie psy pasterskie czy czujni stróże. Kompaktowy rozmiar nie zawsze oznacza łatwe wychowanie, małą potrzebę ruchu i brak problemów z pielęgnacją.
Przedstawiamy dziesięć rzadkich małych ras psów, które warto poznać przed wyborem przyszłego pupila.
Co oznacza, że rasa psa jest rzadka?
Nie istnieje jedna liczba, po przekroczeniu której rasa przestaje być uznawana za rzadką. Duże znaczenie ma kraj oraz liczba rejestrowanych w nim szczeniąt. Pies popularny w swojej ojczyźnie może pozostawać praktycznie nieznany w Polsce.
Niektóre rasy mają niewielką populację na całym świecie. Inne są oficjalnie uznane przez FCI, ale poza krajem pochodzenia działa zaledwie kilka hodowli. W przypadku ras brytyjskich Royal Kennel Club prowadzi nawet listę rodzimych ras zagrożonych ze względu na małą liczbę corocznych rejestracji.
Poniższe zestawienie nie jest ścisłym rankingiem. Zawiera małe rasy psów, które spotyka się znacznie rzadziej niż najpopularniejsze psy rodzinne i do towarzystwa.
Praski ratler – mały pies z Czech
Praski ratler, nazywany również pražským krysaříkiem, należy do najmniejszych ras psów. Pochodzi z Czech, a jego historia wiąże się z dworami królewskimi oraz zwalczaniem gryzoni. Niewielki wzrost nie przeszkadzał mu w polowaniu na szczury i myszy.

Praski ratler ma lekką, elegancką sylwetkę, stojące uszy i żywe spojrzenie. Najbardziej rozpoznawalne jest umaszczenie czarne podpalane. Występują psy krótko- i długowłose.
To zwierzę aktywne, czujne i silnie przywiązane do właściciela. Szybko się uczy i może dobrze radzić sobie w psich sportach przystosowanych do niewielkich rozmiarów. Ze względu na delikatne kończyny wymaga jednak ochrony przed skokami z dużej wysokości oraz gwałtowną zabawą z cięższymi psami.
Rosyjski toy – delikatny wygląd i duży temperament
Rosyjski toy jest małym, smukłym psem o długich nogach i bardzo lekkiej budowie. Występuje w odmianie krótkowłosej oraz długowłosej. Charakterystyczną cechą drugiej odmiany są efektowne frędzle porastające uszy.
Przedstawiciele rasy są żywi, towarzyscy i mocno związani z opiekunem. Mogą być czujni wobec nieznanych dźwięków, dlatego bez odpowiedniego wychowania bywają szczekliwi.
Rosyjski toy może dobrze funkcjonować w mieszkaniu, ale nadal potrzebuje spacerów, socjalizacji i treningu. Częstym błędem jest traktowanie go jak kruchej zabawki, noszenie na rękach i unikanie kontaktu z innymi psami. Takie postępowanie może sprzyjać rozwojowi lękliwości.
Bolończyk – rzadki kuzyn maltańczyka
Bolończyk to mały, biały pies do towarzystwa pochodzący z Włoch. Należy do grupy biszonów i może przypominać maltańczyka, jednak jego szata jest bardziej puszysta, a sylwetka zwarta.
Psy tej rasy są zazwyczaj spokojne, wrażliwe i bardzo przywiązane do swojej rodziny. Lubią przebywać blisko człowieka i mogą źle znosić regularne pozostawanie w samotności przez wiele godzin.
Bolończyk nie potrzebuje wyczynowej aktywności, ale powinien codziennie spacerować, poznawać nowe miejsca i wykonywać proste zadania umysłowe. Jego długa sierść wymaga dokładnego czesania. Szczególną uwagę należy zwracać na okolice uszu, pach, łap i brzucha, gdzie najłatwiej powstają kołtuny.
Löwchen – mały lwi pies
Löwchen, znany także jako mały lwi pies, jest starą europejską rasą do towarzystwa. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest tradycyjna fryzura przypominająca grzywę lwa. Tylna część tułowia i fragment kończyn są krótko ostrzyżone, natomiast z przodu pozostawia się dłuższą sierść.

Pomimo ozdobnego wyglądu löwchen jest żywy, inteligentny i chętny do współpracy. Zwykle dobrze odnajduje się w aktywnej rodzinie, szybko uczy się komend i może trenować agility, rally-o lub nosework.
Długa szata wymaga regularnego czesania oraz wizyt u groomera. Utrzymywanie fryzury wystawowej nie jest konieczne w przypadku psa rodzinnego, jednak sierść nadal trzeba chronić przed filcowaniem.
Volpino italiano – niewielki włoski szpic
Volpino italiano przypomina małego, puszystego lisa. Ma spiczasty pysk, stojące uszy, gęstą sierść i ogon noszony nad grzbietem. Najbardziej znane są psy białe, choć wzorzec przewiduje również inne dopuszczone warianty umaszczenia.
Niewielkie volpino od dawna pełniły funkcję psów alarmujących. Ich zadaniem było szybkie informowanie domowników o pojawieniu się obcych osób. Współczesne psy nadal bywają czujne, energiczne i chętnie używają głosu.
Rasa wymaga konsekwentnego wychowania oraz nauki spokojnego reagowania na dźwięki. Gęsta, dwuwarstwowa sierść musi być regularnie szczotkowana, szczególnie w okresie linienia. Nie powinno się jej golić wyłącznie po to, aby ograniczyć ilość włosów w domu.
Terier japoński – mało znana rasa z Japonii
Terier japoński jest lekkim, krótkowłosym psem o eleganckiej i proporcjonalnej budowie. Charakterystyczne umaszczenie obejmuje najczęściej białe ciało oraz ciemną, trójkolorową głowę.
Rasa powstała przede wszystkim jako pies do towarzystwa, choć zachowała żywy temperament typowy dla terierów. Terier japoński jest inteligentny, ciekawy świata i mocno związany z rodziną. Może zachowywać dystans wobec nieznanych osób.

Krótka sierść jest prosta w pielęgnacji, ale słabo chroni przed zimnem. Podczas mrozów pies może potrzebować dopasowanego ubrania. Nie należy jednak ograniczać spacerów wyłącznie do szybkiego wyjścia przed domem – rasa potrzebuje ruchu, eksploracji i regularnej socjalizacji.
Dandie dinmont terrier – pies nazwany jak postać literacka
Dandie dinmont terrier pochodzi z pogranicza Anglii i Szkocji. To jedna z najbardziej charakterystycznych ras terierów. Ma długie ciało, krótkie kończyny, duże oczy oraz miękką czuprynę na głowie.
Występuje w dwóch odmianach kolorystycznych określanych jako pieprzowa i musztardowa. Nazwa rasy pochodzi od bohatera powieści Waltera Scotta, co czyni ją wyjątkową w świecie kynologii.
Dandie dinmont jest odważny, inteligentny i niezależny, ale bywa spokojniejszy niż wiele innych terierów. Zachował instynkt łowiecki, dlatego podczas spacerów może interesować się małymi zwierzętami.
Ze względu na wydłużoną sylwetkę trzeba kontrolować jego masę ciała i ograniczać częste skakanie z wysokich mebli. Sierść wymaga regularnego szczotkowania oraz odpowiedniej pielęgnacji trymerskiej.
Skye terrier – długi pies o obfitej sierści
Skye terrier wywodzi się ze szkockiej wyspy Skye. Ma nisko osadzone, wydłużone ciało, mocne kończyny oraz długą sierść opadającą po obu stronach tułowia. W rasie mogą występować uszy stojące i wiszące.
Pierwotnie psy te wykorzystywano do polowania na zwierzęta ukrywające się w norach i skalnych szczelinach. Współczesny skye terrier nadal jest odważny, niezależny oraz nieufny wobec obcych. Wobec właściciela potrafi być niezwykle lojalny.
Długa sierść wymaga systematycznego rozczesywania, szczególnie po spacerach w lesie lub wysokiej trawie. Młode psy powinny unikać nadmiernego przeciążania rosnącego kręgosłupa i kończyn.
Lancashire heeler – mały pies pasterski
Lancashire heeler pokazuje, że małe rasy psów nie muszą być typowymi kanapowcami. Ten niski, mocny i ruchliwy pies pochodzi z Wielkiej Brytanii. Pomagał przy przepędzaniu bydła, pilnowaniu gospodarstw i zwalczaniu gryzoni.
Najczęściej spotyka się psy czarne podpalane, choć występuje również umaszczenie czekoladowe podpalane. Lancashire heeler jest inteligentny, szybki i chętny do pracy.
Potrzebuje regularnego ruchu, szkolenia i ćwiczeń umysłowych. Może dobrze radzić sobie w agility, noseworku i treningu posłuszeństwa. Niewystarczająca ilość zajęcia może prowadzić do szczekania, niszczenia przedmiotów lub prób kontrolowania ruchu domowników.
Czeski terier – spokojniejszy przedstawiciel terierów
Czeski terier został stworzony w Czechosłowacji poprzez skrzyżowanie sealyham terriera ze szkockim terierem. Hodowcy zależało na uzyskaniu niewielkiego psa myśliwskiego, który mógłby pracować w norach, a jednocześnie dobrze funkcjonować jako towarzysz człowieka.
Rasa ma krótkie nogi, wydłużoną sylwetkę i miękką, lekko falującą sierść. Szatę czeskiego teriera zazwyczaj się strzyże, a nie trymuje.
Czeski terier bywa spokojniejszy i bardziej podatny na szkolenie niż część innych terierów. Nadal może jednak wykazywać samodzielność oraz zainteresowanie tropieniem zwierząt. Potrzebuje spacerów, pracy węchowej i konsekwentnego wychowania.
Zdrowie rzadkich ras – czy niewielka populacja jest problemem?
Mała liczba psów hodowlanych może prowadzić do ograniczenia puli genetycznej. Nie oznacza to, że każda rzadka rasa jest chorowita, jednak zwiększa znaczenie rozsądnego planowania skojarzeń oraz dokładnej analizy rodowodów.
Zakres zalecanych badań zależy od rasy. Hodowcy mogą wykonywać między innymi badania oczu, serca, rzepek, stawów oraz testy DNA w kierunku określonych chorób dziedzicznych.
Przyszły właściciel powinien poprosić o wyniki badań rodziców szczeniąt. Informacja, że psy wyglądają zdrowo albo nigdy nie wymagały leczenia, nie zastępuje udokumentowanej diagnostyki.
Jak znaleźć hodowlę rzadkiej rasy?
Poszukiwania warto rozpocząć od organizacji kynologicznej należącej do FCI lub od klubu konkretnej rasy. W Polsce należy sprawdzić hodowle zarejestrowane w Związku Kynologicznym. Sama rejestracja nie zwalnia jednak kupującego z oceny warunków i sposobu prowadzenia hodowli.
Odpowiedzialny hodowca powinien:
- udostępnić wyniki badań rodziców;
- opowiedzieć o zdrowiu psów występujących w rodowodzie;
- pokazać warunki, w których wychowują się szczenięta;
- zadbać o prawidłową socjalizację;
- uczciwie przedstawić zalety i trudności rasy;
- zainteresować się warunkami oferowanymi przez kupującego;
- przekazać umowę, metrykę i dokumentację zdrowotną.
Niepokój powinny wzbudzić liczne rzadkie rasy dostępne w jednym miejscu, brak możliwości zobaczenia matki miotu, niejasne pochodzenie psów oraz nacisk na szybką wpłatę zaliczki.
Rzadkie małe rasy psów – podsumowanie
Rzadkie małe rasy psów są znacznie bardziej zróżnicowane, niż mogłoby się wydawać. Praski ratler i rosyjski toy są lekkie i delikatne, bolończyk oraz löwchen zostały stworzone do towarzystwa, natomiast lancashire heeler, skye terrier i dandie dinmont terrier zachowały wiele cech psów użytkowych.
O wyborze nie powinien decydować wyłącznie oryginalny wygląd lub chęć posiadania psa, którego nie ma nikt w okolicy. Rzadka rasa może oznaczać dłuższe oczekiwanie na miot, konieczność sprowadzenia szczeniaka z zagranicy oraz trudniejszy dostęp do hodowców posiadających szeroką wiedzę o jej zdrowiu.
Najlepszym wyborem będzie nie rasa najbardziej niezwykła, lecz taka, której charakter, aktywność i potrzeby pielęgnacyjne odpowiadają stylowi życia przyszłego właściciela.